Vietnam (1)

Dinsdag, 21 oktober bewolkt, 15 graden

Vijf uur, de wekker loopt af....... Buiten is het donker en de Jan de Wind raast om het huis, terwijl de mistige regen neer daalt…. De herfst is aanwezig en de kille temperatuur kondigt nog meer slechte voorspellingen aan. Tijd om te vertrekken naar betere oorden. Onze vrienden Sjan en Rien komen ons halen voor de eerste 25 km van ons nieuwe avontuur. Op naar Azië Het openbaar vervoer in Nederland…. misschien wel de grootste uitdaging in heel onze vakantie. Voor ons alweer jaren geleden dat we hier gebruik van hebben gemaakt. Het is wel relaxed zo langs de files af. We komen ruim op tijd en dat betekent dus wachten, wachten, wachten...... Natuurlijk zoals altijd is er wel weer iets. Bij de douane komt bij het lezen, het paspoort terug met de melding " Go to all passports", maar met wat hulp komt het toch weer goed. Deze keer geen fouillering, wijdbeens tegen de muur of schoenen die blijven afgaan. Maar we zijn er nog niet..... Onze vlucht SQ323 van Singapore Airlines is op tijd en om 10.55 uur gaan we de lucht in….. Indochina here we come. Wat is reizen met een camper dan ontspannen. De vlucht verloopt goed, maar vliegen is erg saai. De stewardessen zien er perfect uit en kun je met duim en wijsvinger beetpakken, zo dun zijn ze en komen volgens mij uit een pakketje van 10...... allemaal hetzelfde. Boven Delhi erg veel licht vervuiling en wat is dat groot.

Woensdag, 22 oktober bewolkt, 28 graden

Het is de volgende dag als we na 13 uur vliegen om 06.30 uur komen we aan op Singapore Changi Airport, voor onze overstap om 9 uur via vlucht SQ192 naar Hanoi. Er is een tijdsverschil van 6 uur.We hebben even de tijd, ook al moeten we 20 minuten lopen om aan de andere kan van het vliegveld te komen. Het wordt een kop koffie bij Bacha Coffee uit Marrakesh, maar deze kan zeker niet tippen aan de koffie die je kunt kopen bij al die autootjes langs de weg in Marokko. Het vliegtuig vertrekt wederom op tijd en 3 uur later komen we aan in Hanoi, waar ook alles op rolletjes verloopt. Mede ook doordat het visum afgeschaft is in Vietnam voor verblijven korter dan 45 dagen.In de aankomsthal komen alle reizigers bij elkaar. Samen met de reisbegeleider, zijn we met 18 personen.Samen met onze reisgids Seven, stappen we in een touringcar, die ons naar het hotel brengt. Seven is een alerte jongeman met heel veel kennis en trots over zijn thuisland. Hier kunne we iets mee. We komen na een uurtje crossen door de onvoorstelbare verkeerschaos aan bij Hotel Du Monde in Hanoi, waar we 2 nachten blijven slapen. Door de recente overstromingen is het hotel gewijzigd en dat is er niet slechter op geworden. We doen een natte briefing en gaan ons dan even opfrissen, voordat we de stad in wandelen. Met 14 personen slenteren we door de straatjes met allerhande kraampjes op de stoep. Net als in Marokko is het verkeer één grote chaos en oversteken is heel makkelijk...... Gewoon de verkeersstroom in lopen…. de miljoenen scooters omzeilen je gewoon... maar het is echt wel even wennen. Psychisch is dit voor ons niet normaal. We sjokken door de straten en komen uit bij een klein restaurantje. Gelukkig gaan er enkele Duitsers vertrekken, anders kunnen we niet eens allemaal binnen. We krijgen wat voorgeschoteld, zodat we van alles wat kunnen proeven. Het bier smaakt hier in ieder geval goed. We hebben op het vliegveld 10.000.000 Dong gepind, zodat we hier zo'n 300.000 Dong kunnen afrekenen…. ongeveer € 10,00 pp. Dan lopen we weer terug, de vermoeidheid begint in te treden... Bij aankoop van een fles water blijkt dat het waardeloze geld, dat erg veel op elkaar lijkt, makkelijk fouten maakt. Eén nul zie je zomaar over het hoofd. Maar de mensen "corrigeren" dat wel heel erg vlug. Onderweg komen we nog bij een pleintje waar veel mensen bezig zijn met dansen, gymnastiekoefeningen of gewoon met elkaar zitten te babbelen. We zijn nu op sinds gistermorgen 5.00 uur en ook nog 8,3 km gelopen... Tis mooi geweest…. tot morgen.

Donderdag, 23 oktober bewolkt, 22 graden

De vochtigheidsgraad in Vietnam wordt voor ons de komende dagen tussen de 75 en 85%.Vandaag gaan we lopend de stad in en we beginnen bij het Keizerlijke stad van Thăng Long. Thang Long is de oude naam van Hanoi die de stad heeft gedragen vanaf de regering van de Ly-dynastie in de 11e eeuw. Koning Ly Cong Uan (Lý Công Uẩn) verliet toen de vorige hoofdstad Hoa Lu (Hoa Lư) om naar Dai La (Đại La) te gaan. Volgens de overlevering droomde hij dat er een gouden draak boven de plaats vloog, zodat de plaats werd hernoemd tot Thang Long: "Opstijgende Draak". Later is de stad Dong Kinh (Ðông Kinh) gaan heten, waarna hij weer Thang Long werd totdat de koninklijke residentie naar Hué verhuisde. In 2010 is de Centrale Sector van de Keizerlijke Citadel van Thang Long door UNESCO tot werelderfgoed verklaard. Daarna naar Tran Quoc Pagode. Een Boeddhistische Tempel op een klein schiereiland in het Hô Tây meer. De Trấn Quốc Pagode in Hanoi is de oudste pagode in de stad. De pagode werd oorspronkelijk gebouwd in de zesde eeuw tijdens de regeerperiode van keizer Lý Nam Đế (van 544 tot 548), wat hem een ​​leeftijd van meer dan 1500 jaar geeft. Bij de stichting heette de tempel Khai Quốc (Nationale Stichting) en stond hij aan de oevers van de Rode Rivier, buiten de Yên Phụ-dijk. Vanwege de oprukkende rivier werd de tempel in 1615 verplaatst naar het eilandje Kim Ngư (Gouden Vis) in Hồ Tây (Westmeer), waar hij nu ligt. Een kleine verhoogde weg verbindt de tempel met het vasteland. De laatste grote restauratie aan de tempel vond plaats in 1815, toen het hoofdheiligdom, de ontvangstzaal en de achterste zaal voor de doden werden gerenoveerd. De pagode is een van de belangrijkste onderdelen van de Trấn Quốc-tempel, omdat het de as van deze belangrijke monnik bevat. De meeste pagodes zijn gebouwd in de 17e eeuw. Als we daarbuiten komen, worden we aangesproken door een cyclo chauffeur. Aangezien we op tijd in Hanoi Train Street willen zijn, laten we ons door de stad rijden. Dit is een treintraject, waar de restaurantjes en winkeltjes zo dicht langs het spoor zijn gebouwd, dat de tafeltjes op het terras op moeten schuiven als de trein passeert. Dit gebeurt enkele keren per dag, maar wel op een tijdschema. De rit is echt wel een avontuur op zich, aangezien verkeersregels een aanfluiting zijn en je voorin zit en dus alles ziet aankomen. Iets of wat tegen het verkeer in rijden is hier niet echt een bijzonderheid. We zitten op de 1e rij, zoals iedereen, als de trein iets te vroeg voorbijkomt. Een attractie van 2 minuten, maar de hele straat zit vol met toeristen. Nog nooit zoiets gezien, bijzonder. We gaan verder en komen bij het Ho-Chi Min plein en mausoleum. Er verschijnt steeds meer politie en militairen en zelfs de weg wordt afgesloten. Tegenover het plein zit het gebouw van de Nationale Vergadering. De Nationale Vergadering is de enige regeringsmacht in Vietnamen, in overeenstemming met het principe van eenheid van macht, zijn alle staatsorganen daaraan ondergeschikt. Waarschijnlijk bezoek uit Zuid-Afrika, aangezien er veel vlaggetjes aan de lantaarnpalen hangen. We moeten via een metaaldetector om op het plein te komen, maar worden geweigerd…. mijn knuppel is te groot.........Terug over dezelfde weg mag niet, dus helemaal om lopen. We zien verder Vân Hiêu Hanoi, een soort van examenschool voor b.v. dokters en andere hoog opgeleiden en belangrijke personen uit vroegere tijden. Văn Miếu ook wel Literatuurtempel genaamd is een Confuciustempel in de Vietnamese hoofdstad Hanoi. Hoewel er diverse Văn Miếu in Vietnam zijn, is de meest bekende en beroemde tempel te vinden in Hanoi en fungeerde als de eerste universiteit van Vietnam. De afbeelding van deze tempel staat op de achterkant van het honderdduizend Vietnamese đồng bankbiljet. De Literatuurtempel dateert uit 1070 en werd door koning Ly Thanh Tong opgericht ten gunste van het onderwijs en de topacademici van de stad. Enkele jaren later werd de tempel omgedoopt tot de eerste universiteit van Hanoi. Ruim twee eeuwen terug werd de universiteit gesloten en sindsdien is de tempel een plaats waar studenten nog steeds komen om er in alle rust te studeren en een van de vele musea in Hanoi. Studenten architectuur komen er schetsen of inspiratie opdoen aan de traditionele Vietnamese bouwkunst die zich in de tempel weerspiegelt. De tempel bestaat uit vijf binnenplaatsen, waarvan de eerste via de grote poort kan worden binnengegaan. De eerste twee binnenplaatsen zijn tuinen met zeer oude bomen en strak gemaaide grasvelden waar het lawaai van de stad door de dikke stenen muren nauwelijks nog hoorbaar is. Dan het Hôa Lô Prison museum, wat een beetje tegenvalt als je 15 minuten later alweer buiten staat.De Hoa Lo-gevangenis in Hanoi, ook bekend ‘Hanoi Hilton’ en ‘Maison Centrale’, werd gebruikt voor politieke gevangen tijdens de Franse koloniale tijd en Amerikaanse krijgsgevangenen tijdens de Vietnam-oorlog. Het fort was ooit een enorme gevangenis in koloniale stijl, waarvan het grootste deel in de jaren negentig werd afgebroken. Het begint donker te worden en we gaan, de scooters ontwijkend, door de zeer drukke straatjes van de Old Town Market en passeren de mooi verlichte St. Joseph Kathedraal. We eten bij Mapa Bistro, wat er van buiten simpel uit ziet, maar binnen luxueus is. We krijgen een soort van Westerse maaltijd, die erg goed smaakt. Goed gevuld gaan we weer verder door de straten van Hanoi. Ondertussen komt mijn blaas op spanning en als de druk te hoog wordt, vraag ik aan een serveerster op een terras of ik naar de wc mag. Ze loopt mee naar binnen en vertelt iets tegen een collega achter de toonbank…. Die kijkt me aan en vraagt "u wilt een kamer?" ........ een beetje overdonderd zeg ik dat ik naar het toilet moet....... Ze wijst me de weg, terwijl het 1e meisje stampvoetend haar uitfoetert dat ze me niet mee naar boven heeft laten gaan. Ik vraag me af hoe oud ze is en of dat het waarschijnlijk strafbaar zou zijn geweest….Ze had trouwens van die opgespoten lippen, niet echt mijn type zeg maar…. We gaan terug naar het hotel, want de voeten worden moe. Weer komen we langs de plek met gevulde gymnastiektoestellen en de groepjes mensen die op de maat van de muziek staan te gymmen in het parkje bij het hotel. Vandaag 17,72 km gelopen, tijd om te gaan rusten….O ja, voordat de fantasie op hol slaat, die te grote knuppel was mijn uitschuifbare camera standaard.

Vrijdag, 24 oktober onbewolkt, 25 graden

Om 6.15 uur de wekker en na het ontbijt naar de bus. We zakken af naar het zuiden, voor een nachtje op een boot. De stad uit is nog niet zomaar gedaan, maar na 1 verkeerde afslag, komen we toch op de goede weg. De snelweg voert langs vele kleine rijstvelden en menig kerkhof. Deze QL5B heeft verders niet veel nieuws te vertellen, behalve dat we onderweg een heuse fabriek van De Heus Mengvoeders uit Nederland zien staan. We hebben 2 koffie-stops en de 2e is bij een parelkwekerij. Ze planten een klein bolletje in een oester en na 2 - 5 jaar hebben ze een grote. Gelukkig heb ik mijn eigen parel bij, dus kunnen we de Ikea route in de gigantische shop wel overslaan. Aan de overkant is een zandafgraving en de vrachtwagens moeten de 3-baansweg oversteken om de goede richting in te rijden. Ze staan soms bijna stil en het achteropkomend verkeer moet maar zien...... erg bijzonder. Vanaf hier is het niet ver meer naar onze opstapplaats voor ons volgende onderkomen. Bij Tuan Chau International Marina, ligt een klein bootje klaar om ons naar een grotere boot te brengen, namelijk de “Golden Cruise 99”.Een houten cruiser, die wel een likje verf kan gebruiken, maar wat voor ons doel een meer idyllischere aanblik geeft. Prima dus voor ons verblijf in Halong Bay. Ha Long Bay is een trekpleister van jewelste. De vele boten die we zien maken dit wel duidelijk. De temperatuur is perfect, terwijl het zonnetje zich nog niet laat zien. Met een klein bootje worden we naar ons cruiseschip gebracht en dobberen we rustig naar de eerste uitstekende rotsen uit de zee. We hebben de boot helemaal voor onszelf. Prachtig om te zien en toch ook weer raar dat dit fenomeen zo in het water staat. We hadden zoveel opkomst niet verwacht, maar maakt het er niet minder mooi om. Doordat het op de lijst van Unesco staat, mogen de boten niet overal komen en is er een verzamel punt met een aangelegd strandje en een uitzichtpunt op ruim 120 meter hoogte. We wringen ons tussen de rest, ouwe meuk en miljonairs kruisers liggen langs elkaar, om vervolgens naar het eilandje te worden gebracht. Terwijl Sil meteen het water in duikt, ga ik eerst de 460 treden omhoog bedwingen. Ook hier een kudde van heb ik jou daar. Stap voor stap omhoog, maar het resultaat mag er zijn. Daarna weer terug en voeg ik me bij mijn pareltje. Nadat de huid begint te rimpelen, gaan we weer naar onze boot, die hier voor anker blijft liggen deze nacht. We zitten op het bovendek te genieten van de omgeving en een versnapering. Als na het diner ook nog alle lichtjes van de diverse boten aangaan, is het plaatje compleet. De wind is sterk, maar het blijft toch wel lekker zwoel. Als dan na enige tijd op diverse plekken de karaoke bar opengaat......... welterusten.... DeHa Longbaaiis eenbaaibij de stadHạ Longin het noorden vanVietnamin deGolf van Tonkin, nabij de grens metChina.Vịnh Hạ Longbetekent in het Vietnamees 'Baai van de dalende draak'. De baai is sinds 1994werelderfgoed, maar is daarna nog uitgebreid. Het gebied is eenarchipelvaneilandendie hoog verticaal boven dezeeuitkomen, dicht bij elkaar staan en door de zee van elkaar worden gescheiden. De baai heeft een kustlijn van 120 kilometer en het gebied beslaat zo'n 1500 vierkante kilometer.

Vrijdag, 25 oktober Bewolkt, 24 graden

Vanmorgen weer vroeg op, ongeveer 6.15 uur, om de kudde voor te zijn. Na een kop koffie meteen door naar Hang Sûng Sôt Cave. Een ruimte in een berg, uitgesleten in miljoenen jaren door water en wind. Hier geen stalagmieten, maar wel stalactieten, ook allemaal kuiltjes in het plafond als bij een golfbal. Gelukkig zijn we vroeg opgestaan, aangezien dat alle boten die nu in de baai liggen, hun toeristen hier gaan dumpen en wij nu nagenoeg de eerste aanwezigen zijn. Nu kun je tenminste nog foto’s maken zonder dat er veel mensen op staan. Na een uurtje hebben we het gezien en gaan we terug naar onze boot, die ons afzet bij Tuan Chau International Marina waar we gisteren ook zijn ingestapt. Volgens het reisprogramma zouden we terugrijden via de snelweg naar Hanoi en daar bij het Hô Hoân Kiêm meer naar het waterpoppen theater gaan, maar de groep beslist anders. We rijden binnen door en gaan bij een klein dorpje naar een plaatselijk waterpoppen theater, lekker kneuterig en verdienen die mensen ook nog wat. We mogen ook achter de schermen kijken, om te zien hoe de 4 vrouwen in een vissers waadpak, hun poppen door het water bewegen en zij achter een scherm staan. Na een donatie en een aankoop om de mensen te sponseren, verlaten we het Yen Khanh Waterpoppenspel en gaan naar de doorgaande weg QL18, die ons weer verder naar de bewoonde wereld moet brengen. Tegen de avond komen we aan in Hanoi en worden we gedropt bij Hô Hoân Kiêm meer en kan iedereen gaan doen wat ie wil. De mensen hier leven allemaal op straat. Helemaal opgetuigd en alle kinderen mee. Opvallend is nu weer dat er veel bewegende mensen op straat zijn met b.v. touwtjespringen, voetballen met een soort van badminton shuttle, dansen, aerobics, gymtoestellen, enz. Ook zitten kinderen midden op straat spelletjes te doen. Wij lopen rond het meer en zijn vooral bezig met mensen kijken. We wilde eigenlijk naar de Ba Da Pagoda, maar daar was alles donker en stond de hele parkeerplaats vol met scooters. Dus zijn we doorgelopen naar de St. Joseph Cathedral, waar een mis aan de gang was en mensen al buiten stonden i.v.m. de drukte. We komen aan bij Po Inn. Po betekent hier soep en niet een reservoir voor de nachtelijke behoeften. We nemen een veilige vegetarische soep en lopen daarna verder langs het meer naar ons ontmoetingspunt. Liggend in het centrum van de historische wijk van Hanoi, is het Hoan Kiem-meer een mooie, rustige plek met een fascinerende geschiedenis. Volgens de legende kreeg keizer Le Loi in 1428 een magisch zwaard van de draak om tegen Chinese onderdrukkers te vechten. Dit zwaard kwam uit het Hoan Kiem meer. Na een succesvolle strijd tegen de Chinese indringers, bezocht keizer Le Loi het prachtige meer. Hij was met een bootje op het meer toen een enorme gouden schildpad opdook. De schildpad legde uit dat hij door zijn meester, de draak, was gestuurd om het zwaard van Le Loi op te halen. Loi gaf het zwaard terug aan de schildpad, die ermee verdween in de diepte. Loi noemde vervolgens het gebied Hoan Kiem-meer, wat “Meer van het teruggekeerde zwaard” betekent ter nagedachtenis van deze spectaculaire gebeurtenis.De pagode dateert uit het jaar 1056, onder het bewind van koning Ly Thanh Tong. De naam Ba Da Pagode (Stenen Dame Pagode) werd gegeven toen de muren van de nieuwe citadel werden gebouwd. Er werd een steen ontdekt die op een vrouw leek. De lokale bevolking geloofde dat dit een heilig teken was, gezonden door de Moedergodin van het land, en bouwde daarom een ​​tempel in het gebied om de steen te herdenken. Door de geschiedenis heen werd de pagode herbouwd, maar het heilige boeddhistische symbool van Hanoi bleef behouden. Volg een smal straatje in de Nha Tho-straat en je vindt de religieuze pagode in een zeer rustige hoek, tegenover het drukke stadsleven buiten. Dit maakt deze plek serener en vrediger. Het gevoel dat je je op een heel andere plek bevindt, niet in het centrum van de hoofdstad Hanoi, de bijzondere stad waar oud en nieuw samenkomen. De Sint-Jozefkathedraal is een katholieke kerk aan de Nhà Chungstraat, in de wijk Hoàn Kiếm. Het is een laat-19e-eeuwse neogotische kerk die dienstdoet als kathedraal van het rooms-katholieke aartsbisdom Hanoi. De kathedraal is vernoemd naar Jozef, de beschermheilige van Vietnam. De bouw begon in 1884 en de bouwstijl doet denken aan die van de Notre Dame de Paris. De kerk was een van de eerste bouwwerken van de koloniale regering van Frans Indochina toen ze in december 1886 werd geopend en is de oudste kerk in Hanoi. Er wordt meerdere keren per dag een mis in de kathedraal gevierd. Voor de zondagsmis om 18.00 uur stromen grote menigten de straat op. Gebeden en hymnes worden naar het plein buiten uitgezonden; katholieken die de kathedraal niet kunnen betreden, verzamelen zich op straat en luisteren naar de hymnes. We nemen vannacht de slaaptrein, voor ons de eerste keer. We krijgen de laatste wagon toebedeeld, die natuurlijk weer net na het perron staat geparkeerd. Door het grind er naartoe en dan klimmen we met wat hulp onze slaapplaats in. We slapen met vieren in een iets te kleine coupe, maar de bovenste kunnen met het gezicht tegen het raam…. we gaan het zien. We rijden door Train Street, waar we zelf van de week op een terrasje hebben gezeten en verwonderen ons wederom hoe dat hier gaat. Gewoon prachtig om te zien. We passeren langzaam de Rode Rivier via de Long Bien-brug en dan gaat het richting het noorden. Welterusten

Zaterdag, 26 oktober Onbewolkt, 27 graden

We arriveren rond half 8 op het station Lai Cai, een kleine 300 km verder naar het noorden.Tegenover het station ligt het restaurant Le Bordeaux en daar gebruiken we ons ontbijt.Niet ver van het station ligt de Chinese grens en we gaan Xi Jinping even een groet brengen. Opvallend om te zien, dat er bijna geen militairen zichtbaar zijn. Je kunt als bewoner van deze regio, zomaar de grens over zonder visum, tussen 7 uur ’s morgens en 10 uur ‘s avonds. Nadat we afscheid hebben genomen van Xi, brengt de QL4D ons naar Sapa. Deze slingerweg voert door ons door de Sapa Green Valley. De vele haarspeldbochten, met stijgingen van 10%, zijn een avontuur op zich. Zoals de scooterrijders in de stad als gekken rijden, doen de chauffeurs hier niet anders. Er is veel vrachtverkeer met zand en rotsblokken, die hier omhoog kruipen en voorbij geschoten worden door bussen en personenauto's. Of dit nu gebeurt op een recht stuk of in een haarspeldbocht, dat maakt niet uit. Voor deze beelden ben ik even voorin gaan zitten. Bij ons in Europa rijden de bussen en trucks met een motorrem, die het span in bedwang houdt zonder de voetrem te gebruiken. Hier hebben ze alleen de voetrem en handrem, wat best wel link kan zijn bij verkeerd gebruik. Sapa ligt op een hoogte van zo'n 1650 meter en dat merk je wel bij het lopen van trappen e.d. Voordat we bij het hotel aankomen, moeten we de bagage overladen in een klein truckje en wij overstappen in een minibusje. Onze eigen bus is hier te groot voor. Ook hier in deze kleine straatjes hellingen van 10%. Het hotel is van de betere klasse en dat kunnen we na de boot en trein wel gebruiken. Sapa, gelegen in de afgelegen noordwestelijke bergen van Vietnam, staat bekend om zowel het prachtige, ruige landschap als de rijke culturele diversiteit. Sapa is een ongelooflijk pittoresk stadje in het Hoang Lien Son-gebergte, vlak bij de Chinese grens, bekend als "de Tonkinese Alpen". Sapa en de omliggende regio herbergen vele bergstammen, evenals rijstterrassen, weelderige vegetatie en de Fansipan, de hoogste bergtop van Vietnam. Andere indrukwekkende bergen zoals Aurora en Jávea, waar Sa Pa de eerste zonnestralen ziet, vormen een zeer steile vallei. Door de recente toename in populariteit is Sapa echter snel een toeristische trekpleister geworden waar geld de nieuwe drug is. Laat je niet afschrikken door de drukte, je verkenningen van het omliggende platteland zullen de moeite waard zijn. Wees voorzichtig met alle lokale verkopers op straat, want ze kunnen behoorlijk veeleisend zijn. Groepen lokale bewoners staan ​​erom bekend bezoekers te volgen en agressief handgemaakte producten te verkopen. De lokale overheid moedigt toeristen niet aan om bij straatverkopers te kopen of geld aan kinderen te geven. Wel is het gebruikelijk geworden om tandenborstels aan kinderen uit te delen. Als alles in het hotel is opgeborgen, gaan we naar het station voor het treintje naar Sunworld. We starten met een treintje, dat ons naar de kabelbaan brengt. Sunworld ligt op een berg met culturele bezienswaardigheden, een tempel en Fansipan. Als we uit de kabelbaan stappen en de 640 traptreden moeten gaan trotseren, beseffen we pas op wat voor hoogte we zitten...... Het tempo moet in rap tempo naar beneden, want we komen er nu toch echt wel achter dat het zuurstofgehalte hier heel anders is. We raken buiten adem, licht in het hoofd en zelfs duizelig. We nemen even een pauze. Er is erg veel bewolking en zorgt op bepaalde momenten ervoor dat het zicht ons ontnomen wordt. Het lijkt wel of ons geluk in weersomstandigheden ons hier in de steek laat. Maar het geeft ook wel een mysterieuze aanblik in het geheel, wat ook wel iets heeft. Later vertellen locals en onze gids dat we heel veel geluk hebben met het weer....... Vorige week heeft een andere groep een tyfoon gehad, wat Halong Bay onmogelijk maakte, midden in Vietnam 40 cm water in de straten stond, een groep 5 dagen alleen maar regen had in de regio van Sapa en dat het volgende week hier niet veel beter wordt........ We zullen dus maar niet klagen. Fansipan, oftewel "Het Dak van Indochina", isde hoogste berg van Vietnam en Indochina met een hoogte van 3.147,3 meter.De berg ligt in de provincie Lào Cai, nabij het plaatsje Sa Pa, en is een populaire bestemming voor natuurliefhebbers en avonturiers.Bezoekers kunnen de top bereiken via een meerdaagse trektocht of met de kabelbaan, die sinds 2016 bestaat en 25 minuten duurt.De berg maakt deel uit van het Hoang Lien Son-gebergte en het Hoang Lien Nationaal Park, dat door UNESCO is erkend.Toch nog het hoogste punt bereikt (wel met een funicular). We krijgen ook een officieel gedeelte met het hijsen van de vlag te zien. Ze moeten hem wel eerst uit de mast halen, om hem vervolgens met veel poeha weer in de lucht te hangen...... rare jongens die Vietnamezen…. Beneden testen we nog wel even onze gesteldheid. Terug in Sapa eten we tegenover het hotel bij restaurant Huong Rung Sapa. Niet te ver weg, dan kunnen we na het eten meteen het mandje in na deze vermoeiende dag. We eten "hot pot", een soort fonduen, in bouillon. We nemen de "Hot Pot Mix", Sil pakt de vis en ik het vlees.

Zondag, 27 oktober bewolkt, 21 graden

Sa Pais met tal van dorpjes van de Hmong-, Tai- en Dao-minderheden in de buurt, een goede uitvalsbasis voor een wandeling. Het door bossen omringde bergplaatsje was voorheen een bij de Fransen geliefd vakantieoord, waar prachtige villa's werden gebouwd. In het centrum zie je Hmong, Dao en Tai die op de markt in Sa Pa hun inkopen komen doen of hun eigen waar aan de man brengen. We gaan om 9.00 uur op pad en worden met een busje naar ons beginpunt gebracht. Hier staat een horde Hmong-vrouwen ons op te wachten. Ze zijn hier naartoe gelopen vanuit hun dorp, met al hun te verkopen spullen. Iedereen claimt iemand uit onze groep en laat deze niet meer gaan. Ze beginnen in het Engels tegen je te praten en zijn meteen je beste vriendin. De Engelse taal hebben ze geleerd toen ze als baby met moeders de toeristen hier begeleiden en op de markten in het centrum. School hebben ze niet gehad. Ze praten over hun en jouw gezin, waar je vandaan komt, hoe je heet en de rest van je hele leven. Ze helpen je op de trappen sturen je in de juiste richting. Op dit moment geen praat over handel. Onderweg wordt er van grassprieten een beestje of een hartje gemaakt, wat we als kado krijgen. Als we bij een restaurantje komen gaan we iets drinken en zij blijven buiten wachten. Doordat we hier iets drinken, mogen we hun privè trap naar het dal wel gebruiken. Maar eerst moet het dekseltje van mijn camera lens opgevist worden, want dat is gevallen op een dak. Een dun en licht persoon durft het aan, aangezien het dak er niet zo sterk uit ziet. Een beloning verder en we kunnen. Onze stoet Hmong-vrouwen laten zich niet afschudden en komen ook mee. De omgeving is adembenemend en we kijken onze ogen uit naar al dit natuurschoon. Ook onderweg veel armoede en nog authentiek handwerk. Als we bij het dorp van de Hmong komen, moet er gehandeld worden en wordt de waar uitgepakt. Vanaf hier gaan we alleen verder. Onze 3 volgers willen allemaal wat verkopen en wij nemen van ieders wat. Voor 30.000 p.p. zijn we klaar, ongeveer een Euro per vrouw. We betalen het geld aan elke vrouw, terwijl èèn persoon in de groep het geld aan èèn vrouw gaf, die het moet verdelen. Alle glimlachen verdwijnen en het venijn straalt eraf. We gaan verder wandelend over de slechte weg en komen in een dorp waar een "disco" door het dorp galmt. Het blijkt een bruiloft waar ze karaoke doen. Ik ga van de weg af en loop naar de feesttent, waar je zo binnen loopt en iedereen je vriendelijk aankijkt en netjes behandeld. We kijken ook nog even bij iemand in hun "huis", maar het lijkt wel een stal. Het gaat verder en verder en de weg wordt steeds slechter, totdat we in Tâ Vân komen, waar onze bus staat, die ons weer terug brengt. Als we afgezet zijn gaan we eerst douchen. We hebben zo'n 9 km gelopen in de bergen en dat kunnen we voelen. Vooraan het hotel zit Lacasa massage en daar gaan we ons eens goed laten verwennen. Sil kiest de schouders-, nek-, hoofd-, benen-, armen massage en een nagellak behandeling op de tenen. Ik ga voor de "Total Body with Hotstone" . Eerst een heet voetenbad en dan komt een opgeroepen kracht binnen gelopen, die meteen bij Sil in d'r nek klimt en aan haar hoofd begint. Ik mag mee achter het gordijn, waar ik een korte broek van hen krijg. Het tengere meisje (ze lijkt 15, maar dat zal wel niet zo zijn) komt binnen en begint te kneden, vegen, knijpen, trekken, duwen, oliëen, slaan en ik snap gewoon niet waar die brute kracht vandaan komt. Haar handen zijn erg klein, maar zo sterk als een hydraulische knijper. Ik denk dat ze mannen haat of mensen gewoon graag pijn doet. Gelukkig is Sil niet zo sterk. Ze vind de knooppunten in mijn schouders en nek en gaat tekeer, net als in de kuiten, die vandaag toch al veel hebben meegemaakt. Na een uur worden de hete stenen verwijderd en zijn we klaar. Alles beweegt weer soepel en de knooppunten zijn voorlopig opgelost. Voor 885.000 Dong (ongeveer € 28,00) zijn we weer helemaal zen....... we zweven over het wegdek richting het centrum. We lopen wat door de straten en nadat we nog 4.000.000 dong uit de automaat hebben getrokken, lopen we bij Bibi Express binnen. We gaan voor het raam zitten, zodat we op de 1e rij zitten om mensen te kijken. We bestellen een spaghetti bolognese, een pizza en 2 Hanoi bier. De spaghetti is er zo en deze eten we samen op, want de pizza laat nog even op zich wachten. Ze maken er maar 1 tegelijk en er zijn nog 4 mensen voor ons. Geen nood, aan de andere kant van het raam is het zeker niet saai en we bestellen nog 2 Hanoi blondines. Onderweg terug naar het hotel hebben de Hmong mensen een nieuwe manier van geld vergaren gevonden...... ze laten hun kinderen dansen voor geld…. Bij terugkomst in onze casa 11,14 km in de voeten…. klaar ermee…. Welterusten

Maandag, 28 oktober bewolkt, 22 graden

Vandaag begint de dag fris, maar wel met een zonnetje. De bewolking is grotendeels weg en de temperatuur is al rond de 20 graden. Onze 1e dag met veel zon. We gaan op pad en verlaten Sapa. Op naar het westen. We zijn hier gestopt, maar hebben in het verleden al heel veel watervallen gezien.... vèèèèèl groter en mooier. Maar hij is zeker niet lelijk. Na de waterval rijden we verder en nemen onderweg nog een stop voor een uitzicht, maar dat had niet echt gehoeven…. Een half uurtje later komen we bij Câu Kinh Róng Mãy. Dit is een wandelplaats over een glazen ondergrond, maar dan wel op 2200 meter boven zeeniveau en de plaat ligt op 768 meter boven de begane grond. Om de glazen brug van Rong May te bereiken, nemen bezoekers een lift naar een hoogte van 300 meter, waarvan ongeveer 80 meter binnenin de berg. De brug maakt deel uit van een project met een totale investering van VND 1.000 miljard, waarvan de bouw in 2017 van start ging en eind 2019 werd geopend. De Rong May Glass Bridge is de tweede glazen brug in Vietnam en ten tijde van de opening de hoogste glazen brug in Vietnam. We vervolgen de kronkelende QL4D en zien hoe de mensen hier als dollen rijden. De omgeving is prachtig en er zijn veel weg werkzaamheden, nieuwbouw en reparatie i.v.m. water overlast. De zon is ondertussen goed z'n best gaan doen. Ik zit bij een schuifraam en de ijzeren omlijsting is bloed heet. We stoppen in Tam Buong bij een plaatselijke markt, maar niet erg veel klandizie.... kan ook niet anders als de uitbaters in hun berg spullen liggen te slapen. Nog nooit zo'n berg goedkope rotzooi gezien. En veelal allemaal hetzelfde. Wij zijn vlug uitgekeken, maar anderen vinden nog wel iets van hun gading.We gaan verder naar het noorden, richting China, genietend van de panorama uitzichten. We komen aan bij hotel Lan Ahn in Phong Tho en het ziet er van buiten lux uit, maar de gids zegt dat dit het slechtste is uit onze lijst.... Jammer genoeg heeft hij gelijk…. De kraan lekt in het zitbad, waarin we moeten douchen. Zelfs de handdoek is gescheurd en het ziet er niet zo heel fris uit. Maar we zijn wel wat gewend en morgen weer pleite. We lopen een rondje door dit kleine plattelandsdorpje en zijn de attractie van het jaar.... Iedereen roept en zwaait en de kinderen komen allemaal naar ons toe. Met gebrekkig Engels willen ze weten waar we vandaan komen, hoe we heten en hoe oud ik ben…. Witte haren vinden ze blijkbaar vreemd voor zo'n jonge man.... We komen uit op de markt en hier worden de kippen voor je neus geslacht, de vis uit de rivier doodgeknuppeld en nog veel meer om vers te eten, zoals eend, kikkers en iets wat we niet herkennen.... We durven niets van de straat te eten en de restaurantjes zien er niet beter uit. We zijn niet de enige en we gaan het doen met cup cakes en een Hanoi pils. Gelukkig hebben we vanmiddag nog goed gegeten….Als we terug naar het hotel lopen is het donker en lijkt het wel een bonte kermis met al die lampjes. Ook valt het ons al enkele dagen op dat er hier nog steeds luidspeakers in de straten hangen, waar iemand een soort van communistische boodschap uit brabbelt, maar we kunnen het niet verstaan. Net zoals in een ouderwetse spionagefilm.

Dinsdag, 29 oktober bewolkt, 27 graden

Om 5.30 uur loopt de wekker af, om 6.00 ontbijt en om 7.00 uur weer op pad. De route duikt nu naar het zuiden, over de QL12. De meeste bordjes die we tegenkomen, zijn van 10% helling of daling. Voor de meeste Vietnamezen maakt het allemaal niet veel uit. De weg is een kronkelende spaghetti sliert door de prachtige bergen en dalen, die parallel loopt aan de Nâm Na. De Nâm Na rivier is een belangrijke zijrivier van deBlack River (Sông Đà)die door beide gebieden stroomt en een grote rol speelt in het landschap van Noordwest-Vietnam.In Chân Nua stoppen we even om een wandeling te maken bij de Red Dzâo. Lopend door de wijk, kijken we in hun sombere woningen en gooien ook een blik in de varkens stallen langs het pad. De overheid bouwt hier stenen woningen voor de aller armsten. Deze kosten nog geen € 2000,00 en staan in 15 dagen. Dit is exclusief wirlpool en zonneterras...... De Rode Dzao (Red Dao) zijneen etnische minderheid in Vietnam, voornamelijk gevestigd in de provincie Lao Cai (rond Sapa) en andere noordelijke bergachtige gebieden. Ze staan bekend om hun rijke culturele tradities, waaronder traditionele kleding met complexe borduurwerken, helende kruidenbaden en hun diepe verbinding met de natuur. De Rode Dzao hebben een sterke sociale structuur en hun cultuur is te ervaren in dorpen zoals Ta Phin, waar toeristen kunnen deelnemen aan lokale activiteiten en traditionele gerechten kunnen proeven.We zien hier ook rubberbomen die staan te druppen en wordt opgevangen. De foto met het rode kastje is bedoeld voor mensen die een klacht hebben over iemand uit de wijk en zelf de confrontatie niet willen of durven aangaan. Een briefje in de box en de overheid doet dit in plaats van jou. Dus geen burenruzies. Verder onderweg komen we 4 mensen van Black Hmong tegen die met de hand de rijst van het veld halen. Van 1 ton rijst, kunnen 5 personen een jaar leven. Ze moeten dus wel doorwerken. Het is nu met deze temperatuur wel afzien…. voor de man tenminste, want die staat constant met zijn hoedje te wapperen. De vrouwen kennen de overgang en die hebben er geen last van. De Zwarte Hmong zijn een etnische minderheidsgroep die voornamelijk leeft in de noordwestelijke hooglanden van Vietnam. Ze staan ​​bekend om hun traditionele kleding, gemaakt van hennep en geverfd met indigo. Ze komen oorspronkelijk uit China, zo'n 300 jaar geleden, en zijn bedreven in landbouw en handwerk, met name in henneptextiel. Hun gemeenschappen bevinden zich vaak in landelijke, bergachtige gebieden zoals Sa Pa, waar ze zich hebben aangepast aan een sedentair leven met het verbouwen van rijst en andere gewassen op terrasvormige velden. De term "black hmong sapa" verwijst naar de Black Hmong bevolkingsgroep in het gebied rond Sapa in het noorden van Vietnam.Ze staan bekend om hun traditionele indigoblauwe kleding, gemaakt van hennep en gedecoreerd met batik.De Black Hmong zijn ook bekend om hun rijstterrassen, trekking tochten, en culturele activiteiten.

De vrouwen dragen lange, indigoblauwe blouses versierd met batik, korte broeken, en lange sjaals om hun benen.Ze dragen ook een blauwe tulband op hun lange haar.Mannen dragen lange jassen, shirts en vesten met borduurwerk.De groep is beroemd om het handwerk, met name het weven van hennep en het indigo-verven van stoffen.Ze vieren hun eigen Nieuwjaar, dat ongeveer een maand voor het Vietnamese Tet valt en een maand lang duurt.De Black Hmong in Sapa komen oorspronkelijk uit Zuid-China en migreerden ongeveer drie eeuwen geleden naar het gebied.De Black Hmong hebben te maken met uitdagingen zoals gebrek aan toegang tot onderwijs, wat hun deelname aan de toerisme-industrie kan belemmeren.Er is ook een traditionele Hmong geneeskunde waarbij branden met een hete hoorn wordt gebruikt om pijn te verlichten, wat soms te zien is op hun voorhoofd. Voordat we naar ons hotel gaan, bezoeken we een gebeurtenis waarvan wij helemaal nog nooit gehoord hebben, maar wat wel veel indruk maakt en een hele andere kijkt geeft op wat er in Indo-China is gebeurd. Zoals bij veel oorlogen in de wereld, komen er mensen uit het oorspronkelijke Europa en proberen andere culturen op andere continenten om te zetten naar onze standaarden. Zo ook in Indo-China. Wat veel mensen niet weten is dat Frankrijk al zo'n 100 jaar Indo-Cina onderdrukte. Na de 2e wereldoorlog probeert Frankrijk opnieuw Vietnam, Laos en Cambodja weer in het gareel te krijgen met hun nieuwe vriend USA, maar Vietnam ziet hier een kans. De belangrijkste veldslag tussen Vietnam en Frankrijk was deSlag bij Dien Bien Phu(13 maart - 7 mei 1954), die eindigde in een Vietnamese overwinning en de Franse koloniale overheersing beëindigde. De Vietminh, geleid doorHo Chi Minh, versloeg het Franse garnizoen na een belegering, wat leidde tot de deling van Vietnam in een communistisch noorden en een anticommunistisch zuiden.Bij deze nagebouwde bunker van de Franse kolonel Castries op de originele locatie krijgen we al een idee hoe het allemaal verlopen is. Aan de andere kant van de stad is het oorlogsmuseum, daar zien we een half uur durende animatie over wat er heeft afgespeeld in deze korte oorlog. Ook is er een 3-dimensionasl schilderij te zien. Dit is het eerste en enige panoramische schilderij in Vietnam, het grootste in Zuidoost-Azië en een van de drie grootste cirkelvormige schilderijen ter wereld. Het schilderij toont hoogtepunten en belangrijke gebeurtenissen van de Dien Bien Phu-campagne in 1954. Dit negen jaar durende project, dat in 2013 begon en in mei 2022 werd voltooid, werd uitgevoerd door de Vietnam Culture Heritage Preservation Company. Het schilderij werd gemaakt door bijna 200 jonge kunstenaars die waren afgestudeerd aan de Vietnamese Universiteit voor Schone Kunsten. Ze gebruikten olieverf op doek in een 360-gradenruimte, met een hoogte van 20,5 meter, een lengte van 132 meter, een diameter van 42 meter, het reliëfgedeelte bestaande uit naast elkaar geplaatste artefacten en het gewelfde dak dat de vredige lucht voorstelt. In totaal beslaat het schilderij een indrukwekkende totale oppervlakte van 3225 vierkante meter. Met meer dan 4500 personages hebben de kunstenaars de grandeur en woestheid van het slagveld van Dien Bien Phu in 1954 uitgebeeld. Ze lieten zich inspireren door duizenden historische documenten die bewaard worden in de Nationale Archiefcentra van Vietnam en Frankrijk, de Nationale Bibliotheek van Vietnam, het Vietnamees Militair Historisch Museum, het Dien Bien Phu Overwinningsmuseum, evenals door historische getuigen, om een ​​levendig schilderij te creëren, werkelijk een meesterwerk in de geschiedenis van de Vietnamese schone kunsten. Het schilderij is verdeeld in vier segmenten: De enorme overmacht van Frankrijk met de USA, wordt door onderschatting van de legerleiding uit het westen en de keiharde discipline, vaderlandsliefde en doorzettingsvermogen van de Vietnamezen keihard verslagen. Een beetje hetzelfde wat er nu in Oekraïne gebeurt.... een te groot ego van politici en generaals. In oktober 1953 kreeg de Chinese inlichtingendienst in Frankrijk een kopie van het Franse strategische plan voor Indochina, het Plan-Navarre, in handen. De belangrijkste Chinese militaire adviseur in Vietnam, generaal Wei Guoqing, overhandigde het vervolgens aan Hồ Chí Minh persoonlijk. Aan de hand van deze belangrijke informatiebron konden de communisten het besluit nemen tot de veldslag bij Điện Biên Phủ. Aan de overkant van het museum ligt het heldenveld van Vietnam. Bij de Slag om Dien Bien Phu stiervenduizenden soldaten, hoewel precieze aantallen moeilijk te geven zijn. De Fransen verloren meer dan 2.000 militairen tijdens de gevechten, plus bijna 8.000 die later in krijgsgevangenschap kwamen te overlijden. De verliezen aan Vietnamese zijde worden geschat op 4.000 tot meer dan 22.900 doden, afhankelijk van de bron en de manier van tellen. Het is net als overal in de wereld dezelfde trieste aanblik… Als we weer de weg oversteken aan de zijkant, komen we bij de originele heuvel A1. De "Slag om Dien Bien Phu" op heuvel A1 washet zwaarste gevecht tijdens de belegering van Dien Bien Phu in 1954, waarbij de Viet Minh een cruciale Franse verdedigingspositie aanviel die bekend stond als "Eliane 2". De heuvel was strategisch belangrijk vanwege zijn uitzicht op de Franse commandopost en de luchthaven, en werd zwaar verdedigd met bunkers en loopgraven. De strijd was zeer bloedig en eindigde met de overwinning van de Viet Minh, wat leidde tot het einde van de Eerste Indochinese Oorlog. Vandaag de dag is de heuvel een gedenkplaats met overblijfselen van de strijd, waaronder bunkers, loopgraven en een monument. Even genoeg ellende. We rijden naar het noordoosten van de stad voor onze overnachting. Was het vorige onderkomen onder de maat, als we hier het terrein opdraaien, maakt het Him Lam Resort alles weer goed. Gelegen aan het Hô Huôi Pu meer, slapen we in houten hutjes op palen. Prachtige locatie in een sprookjesachtige omgeving. Alles aangekleed met flikkerende blingbling verlichting. Vandaag onze 1e hete dag, met een hoge luchtvochtigheidsgraad. We scoren een ijskoud Saigon pintje en gaan dit nuttigen met uitzicht over het water, terwijl een Vietnamees in één van de vele vissershutjes een vis uit het water hengelt. Hier moeten we even neerdalen en enig tijd zen zijn. Een hoognodige douche wast het stinkende zweet en ruim aanwezige deet uit onze poriën en huid. Wat een verheerlijking…. Nadat we weer mens zijn geworden, lopen we naar een ruimte die keizerlijk aandoet en blijkt dat dat onze diner locatie blijkt te zijn. We eten heerlijk en ik hoef ook niet te weten wie, wat of waar er in de borden verwerkt is, maakt het alleen maar makkelijker. Eén stel eet niet mee en gaat op eigen gelegenheid de stad in. Ook hier weer op de kraampjes varkensoren, complete kippen met kop en poten, maar zonder veren, en nog veel meer lekkers. Als ze een betrouwbaar restaurant zien, gaan ze naar binnen en bekijken het menu. Als ze een keuze hebben gemaakt, verteld de serveerster iets, wat met Google Translate uitkomt op "we serveren hier alleen maar hondenvlees"...... Ze bedanken en lopen tussen de puppy's door naar de uitgang… Als wij rond zijn gegeten gaan we toch op stok na een prachtige dag en nemen liggend op een zacht kussen de dag nog eens door aan de binnenkant van onze ogen. Grappig is wel dat op deze plankenvloer, je het voelt als de buren zwaarder zijn als wij.

Woensdag, 30 oktober bewolkt, 30 graden

Om 5.30 uur gaat de wekker, 6 uur ontbijt en om 7 uur vertrekken Zo goed als het hotel is, zo slecht de koffie. Als onze ingewanden na de eerste slok voorzien zijn van een nieuwe teerlaag, laten we het voor wat het is. De rest is perfect en laten we ons goed smaken. Het startschot is afgegaan en we draaien, gehuld in een deken van mist, de drukke stads route op. Zo vroeg en het is al een drukte van belang. Alle winkeltjes al open en de vele scooters met hun lading levende diners, zijn op weg naar de slachtbank. Eenmaal de stad uit, wringt een gele bol zich tussen het mistige gordijn door en verwarmd onze huid. De airco kan aan... We volgen de AH13, die paralel langs de rivier Nâm Nura loopt. Bij Bån Can klimmen wij kronkelend de bergen omhoog, terwijl de rivier naar Loas een omweg neemt. We zien ons later weer. De weg is veelal 10% omhoog en wordt soms echt slecht, terwijl de vele vrachtwagens uit de steengroeve ons veelal inhalen, terwijl dat menig keer maar krap aan is. De omgeving is prachtig, met immense vergezichten. We rijden door de Tay Trang-bergketen en kijken naar beneden naar de vallei. Ook stukken over de bewolking, waar de bergtoppen bovenuit steken…. magnifiek…. Een uurtje later staan we bij de grenspost aan Vietnamese kant en moeten afscheid nemen van een heel leuke, informatieve en grappige gids. Hij krijgt dikke verdiende fooi en loopt onder de indruk terug naar zijn geboorteland. Alle bagage moet worden overgeladen in andere voertuigen, want ons busje blijft hier.